ابزار وبمستر

نام ماه های سال در ایران باستان - درود بر شما،شادمانی زندگی شما آرمان ما است" مانترَه،سرای شادی واندیشه))) "

تصویر ثابت

مانترَه،سرای شادی واندیشه



................................................ به نام پرودگار یگانه زرتشت بر انگیخته شد تا با الهام اهورایی ، آیین راستی را در پرتو روشنایی گسترش دهد. گات ها –سرود-43 –بند 12 کسانی به رسایی و جاودانگی می رسند که به ندای وجدان خویش گوش فرا دهند .گات ها –سرود 45 –بند5 اهورا مزدا ، بهترین پاداش را به کسانی ارزانی می دارد که در انجام کار نیک کوشش کنند . گات ها –سرود 28 –بند 4 از خداوند یاری گرفته ، با ابزار منش نیک و به دور از پندار های نادرست به سرچشمه های دانایی برسیم . گاتها–سرود 30-بند 9 راستکار همان همان دانایی است که اندیشه خود را در گفتار بیان میکند و در کردار انجام می دهد . گات ها –سرود 31 – بند 12 هر گاه انسان به راستی روی آورد ،جلوه عشق و منش نیک بر او آشکار خواهد شد . گات ها –سرود 31-بند 17 به سخنان کسی گوش دهیم که اندیشه اش بر پایه راستی و آموزشهایش سود رسان است .گات ها –سرود 31-بند 19 اندیشه ،گفتار و کردار نیک ،ابزار مناسبی برای راهنمایی دروغکاران به راه راست است . گات ها –سرود 33-بند2 سرود گوی راست کرداری که از زیور دانش آراسته گردد دوست پروردگار است .گات ها سرود 33-بند 6 سخنان خود را در پرتو راستی و منش پاک بر زبان آورید تا همه به جان گوش کنند .گات ها –سرود 33-بند 7 پاداش نیک اهورایی برای کسانی است که با منش نیک کار می کنند و راستی را گسترش می دهند .گات ها –سرود 34-بند 14 در پرتو اندیشه پاک و راستی ،نیروی اهورایی را در ک کنیم و از زندگی درازی برخور دار شویم / گات ها –سرود 28-بند 6 بهترین نیکی به دانایی می رسد که راه راست و درست زندگی را برای رستگاری به دیگران می آموزد . گات ها –سرود 43-بند 3 جانفشانی برای نابودی دروغ و پیشرفت راستی از ارزش های انسانی است .گات ها سرود 46 –بند 4 خداوند در پرتو شهریاری و مهر خویش به نیک کاران رسایی و جاودانگی می بخشد . گات ها سرود 47-بند 1 چون می خواهیم به پروردگار نزدیک شویم ،پس نیک اندیشی و راستی را بر گزینیم . گات ها –سرود 34-بند 5 گفتارمان بر اساس نیک اندیشی و کردارمان در پرتو مهر و ایمان انجام شود . گات ها –سرود 47-بند 3 وقتی مردم به منش پاک روی آورند ، آرامش و ایمان در جهان شادی آفرین گسترش می یابد . گات ها –سرود 47-بند3 نیکو ترین بخشایش اهورایی به انسان ، رسایی و آرامش و پیوستگی به راستی است . گات ها –سرود 49-بند8 کسی در پرتو راستی و روشنایی به سر می برد که در پی آبادی و شادی جهان باشد .گات ها –سرود 50-بند2 کسی به سر چشمه حقیقت خواهد رسید که در پرتو راستی ، از منش نیک و نیروی معنوی یاری بگیرد. گات ها –سرود 50-بند 3 اندیشه تان پاک باشد تا در هنجار هستی ، بخشایشی نیک به شما پیشکش گردد.گات ها سرود 28-بند7 در راه گسترش آیین راستی و خرد ،تنو جان انسان پیشکشی بی ارزش است .گات ها سرود 33-بند14 خردمندی و دل آگاهی انسان را به شناخت مزدا و سرچشمه راستی نزدیک می کند . گات ها – سرود 33-بند 9 ..................................................


نام ماه های سال در ایران باستان

فروردین:

دومین پادشاه ماد، فرورتیش (فَروَرتی)

یکی از دوستان داریوش هم فرورتی بود که در سنگ نبشته بیستون اسمش آمده. فرورتی واژه اوستایی فروشی، در پهلوی فروهر

فروشی در اوستا یکی از نیروهای نهانی (قوای باطنی) است. که پس از مرگ آدمی از جان جدا گشته به جهان مینوی می‌پیوندد.

فرورتی (فروشی): فر Fra به معنای پیش و پیش‌برنده + ور Var به معنی پوشاندن، نگهداری کردن و پناه جستن

فر: فرزانه، فرمان، فراخواندن، فرا رفتن، در سانسکریت: پر و در لاتین Pro

 

اردیبهشت:

اَرتَ به معنای درستی و راستی و پاکی و پارسایی و تقدس

ارد: اردشیر، اردبیل، اردوان

وهیشت (Vahishta): بهترین راستی، بهترین پاکی و تقدس. همین واژه، بهشت به معنای بهترین جا و بهترین مکان

یکی از امشاسپندان (نامیرندگان مقدس) در جهان خاکی نگهبان آتش.

 

خرداد:

نگهبان آب، یکی دیگر از امشاسپندان

هئورو (Haurva): همه، درست، تمام، کمال، بعدها هر شده.

Dota (دات): داد به معنی عدالت

 

تیر:

اوستا: تیشتریه (Tishtrya)

پهلوی: تیشتر یکی از ایزدان مزدیسنا و نگهبان باران. الهه باران که بعدها تیر شد و  اشاره به جشن تیرگان.

تشتر: فرشته روزی، همان میکائیل. بر ضد دیو خشکی و تشنگی (اپوشه) می‌جنگد.

تیشتر نام ستاره‌ای است که به نام شعرای یمانی معروف است و در اروپا به سیریوس (Sirius) مشهور است.

 

امرداد:

در اوستا: اَمرتات (داد) amaretat

اَ از ادوات نفی (نه) + مِرتَ (مردنی) از مصدر مَر

این اَ با آ فرق دارد که در آرام، آشنا، و آخوند وجود دارد. این آ معنی “به” می‌دهد.

امرداد: بی‌مرگ، آسیب ندیدنی، نامیران، نگهبان گیاهان و رستنی‌ها

 

شهریور:

اوستا: خَشَتَهرَ: شهر، کشور، همین واژه در فارسی شهر شده.  وئیریهَ: برگزیده شده، از مصدر Var به معنای برگزیدن و برتری دادن.

نظیر این که خ قبل از ش می‌افتد در فارسی زیاد داریم.

خشتهر از مصدر خشی khshi به معنی شاهی کردن و فرمان راندن است. پس شهریور: کشور برگزیده یا پادشاهی برگزیده و مطلوب.

 

مهر:

در اوستا: Mithra

سانسکریت: Mitra (میترَ) یکی از بزرگترین ایزدان دین زرتشتی است.

واژه مهر: در نزد ایرانیان مثل هندیان به معنی فروغ و روشنایی و دوستی و عهد و پیمان

ماه مهر پس از رواج تقویم مزدیسنا در ایران در زمان داریوش به جای ماه‌های فرس هخامنشی به جای ماه باگیادی و جشن مهرگان به جای جشن “باگیادی” بوده. که این ماه آغاز سال نو بوده و معنی ماه ستایش بغ (خدا) را می‌دهد. زمان ماه مهر الان هم همان است که قبلاً بوده.

 

آبان:

در اوستا: ap

سانسکریت: apa

در فرس هخامنشی: api

پهلوپ: ap

در فارسی: آب

نام هشتمین ماه، دهمین روز هر ماه.

 آبان به معنی آب‌ها

 

آذر:

اوستا: atar

در پهلوی: atur

فارسی: آذر

آذر و آتش هر دو یکی است.

در واژه‌ها: فرشته نگهبان آتش یکی از بزرگترین ایزدان مزدیسنا

آذربایجان: آتروپات به معنی آذرپناه

آذرباد یکی از نام‌های در دوران ساسانیان است.

در فرس هخامنشی: یکی از ماه‌ها، آتهریادیه (ماه ستایش آذر)

 

دی:

به معنی دادار (آفریدگار)

از مصدر “دا” که در اوستا و سانسکریت به معنی دادن و آفریدن و ساختن و بخشیدن.

واتَر: دادار

روز هشتم، پانزدهم و بیست و سوم، دی نام دارند.

دی در ادبیات فارسی به معنی زمستان هم هست زیرا زمستان با دی شروع می‌شود.

 

بهمن:

یکی از امشاسپندان: وَهُومنَهَ (Vahu manah) وُهُو (خوب و نیک) + مَنَه (در فارسی مَنِش شده) از مصدر man به معنای شناختن و اندیشیدن و دریافتن.

در انگلیسی To mean و آلمانی meinen.

متضاد اهریمن: اَکَامنه (بدمنش)، اَکومن.

در لغاتی همچون شادمان (شادمنش)، پشیمان (پژمان)، نریمان (نرمنش یا مردمنش) از مصدر منه داریم.

وهومنه: دارای منش خوب، بهمن: به منش

هومن: متضاد، دشمن. از دش واژه‌های دشنام، دشخوار و دشوار ساخته شده است.

خود منش را هم داریم مثل هخامنش؛ هخا: دوست. پس هخامنش به معنی دوست منش است.

گیاهی به این نام بهمن وجود دارد که در بهمن ماه یا زمستان باز می‌شود.

 

اسفند:

در اوستا: سپنتا آرمَتی یا سپنتا آرمئیتی

سپنتا: پاک و مقدس

لاتین: santus

در واژه اسفند و گوسفند باقی مانده است.

گوسفند: گئوسپنتا (گاو مقدس)، در پهلوی جانوران اهلی را گویند و اسم اصلی این حیوان که به گوسفند مشهور است همان میش است.

 

منبع:

فرهنگ ایران باستان، نگارش پورداود، تهران، اساطیر، ۱۳۸۰




اخرین مطالب